Wijsneusjes (34)
Frans Boddeke:
Een man vermoordt in een half uur
zevenenzeventig actieve mensen.
Wat bezielde je, vraagt men daarom.
x92Verschrikkelijk, maar noodzakelijkx92,
is zijn koel en kalm verweer.
Het was geen opwelling, twee jaar
heeft hij bewust naar deze dag van
slachting toegeleefd om zijn ideexebn
zo goed mogelijk kenbaar te maken,
om ons bruut wakker te schudden.
Welke houding moet men aannemen
bij deze medemens, die christen is?
Vergeven? Absolutie geven?
Nooit meer vrijlaten?
De zwaarst mogelijke straf?
Eerst maar eens geruime tijd bij jezelf
het gruwelijke drama laten bezinken,
eerst maar ruim de tijd nemen om
zelf innerlijk tot meer rust te komen,
om opgelopen onvrede te kanaliseren.
Het christendom steunt op barmhartigheid,
op mededogen, op gevende liefde. Het
vraagt meeleven met nabestaanden,
velen hebben het kostbaarste verloren:
hun kinderen, hun kleinkinderen.
Barmhartig zijn ook naar de dader toe,
ondanks zijn monsterachtig gedrag.
Ook zijn leven is kostbaar. Opdracht is:
hem tot ernstige bezinning brengen,
hem weer mens en christen maken.
Veel verzet zich in me
tegen deze mildheid,
alles roept om straf.
Is dit wartaal, waanzin?
Denk mee.
Gerard Reve in 1968:
Als er geen belang, geen verwachting van heil of straf meer is, waarom zou een mens dan het goede doen? Dat is de vraag die je altijd hoort. Het antwoord is zo eenvoudig: de mens moet het goede doen omdat het zijn bestemming is. Daar is geen belofte van een hiernamaals voor nodig. x85 Zelf heb ik het idee dat vroegere christenen met dat hele probleem van beloning en straf niet gekampt hebben. Ze zagen stellig veel meer in het mystieke karakter van de openbaring. Jezus zelf zegt trouwens, in antwoord op kinderachtige vragen over hoe-de-overkant-er-pecies uitziet: x91God is een God van de levenden en niet van de dodenx92. En elders: x91Het koninkrijk Gods is reeds te midden van u.x92
Je moet kritisch lezen vind ik. Ik streep altijd weg wat me niet bevalt, wat ik beschouw als vervalsing. Aan de Eerste Brief van Johannes zit een slot vast gebreid, een stuk boemansgedoe dat er later is aangeplakt. Dat zie je zo. Doorstrepen. Weg ermee. Aan het Evangelie van Marcus zit een slot dat er niet aan hoort, als schrijver zie je dat zo. Ach, voor de vroege christenen was het geen probleem dat de verrijzenis in diverse versies opgetekend was: het was een gebeurtenis in hun ziel, en letterlijk uitsluitsel hadden ze niet van nodex85 De hemel wordt tegenwoordig bij jullie doodgezwegen. Je zegt, dat er in Honest to God niet xe9xe9n verwijzing naar een hiernamaals voorkomt. Het geloof in de magie taant. Vormen moeten blijven bestaan, ritueel zal zijn geldigheid blijven behouden. De sacramenten, daar moet men gewoon mee doorgaan. Als men maar niet denkt, dat ze, concreet, enig tastbaar heil bevatten x96 dat zou eigenlijk, althans volgens mij, een godslasterlijke opvatting zijn. Tja, dit land zit stampvol met godsdienst, maar van religie nauwelijks een spoor. Wel veel fanatisme. Ik vind het gebeuk, x92s morgens vroeg in de stad, van kerkklokken burengerucht. Iedereen heeft een horloge of een wekker, dat is dus nergens voor nodig.
Ine Verhoeven (in 1993):
Houten herinnering
Op stelten stapt in mij
het kind van toen
over de grijze grond
naar nu
De stenen staren
grauw en vlak
als ik de weg bezie
die ik moet gaan
-hoog opgetild-
Aan houten armen
klamp ik me vast
en elke stap
zoekt zekerheid
Houten harlekijnen
zien me gaan en
Simon van Cyrene danst
aan touwtjes
van gepeupel en hun
houten harten
helpen mij
naar Golgotha
mijn Golgotha
Ik zou zo graag
met vaste tred
de tijd hebben betreden
in fluwelen armen
over groen tapijt van dageraad
met warme dauw
de dag doorheen naar avondrood
en zwarte nacht van slaap
Maar ja, ach ja
dat kind van toen
resten splinters
en houten herinnering.
Huub Oosterhuis:
Ik zal in mijn huis niet wonen
ik zal mijn ogen niet dicht doen
Ii zal niet rusten, geen ogenblik,
ik mag versmachten van dorst
tot ik gevonden heb
een plek waar de doden leven,
een plaats waar recht wordt gedaan
aan de verworpenen van de aarde.
Uit psalm 132
